Chuẩn bị IVF: Cách tối ưu hóa sức khỏe trước khi bắt đầu điều trị

Bắt đầu IVF là một quyết định quan trọng — về mặt cảm xúc, tài chính và thể chất. Tuy nhiên, nhiều cặp đôi bước vào chu kỳ IVF đầu tiên mà chưa thực hiện bất kỳ bước cụ thể nào để cải thiện sức khỏe sinh sản trong những tháng trước đó. Đây là một cơ hội bị bỏ lỡ rất lớn.

Bằng chứng đã rõ ràng: tình trạng dinh dưỡng, lối sống và chế độ bổ sung của cả hai người trong ba đến sáu tháng trước khi làm IVF ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng trứng, chất lượng tinh trùng, sự phát triển của phôi, tỷ lệ làm tổ và cuối cùng là kết quả sinh con sống. Chuẩn bị IVF không phải là khoảng thời gian chờ đợi thụ động — đây là một trong những giai đoạn có tiềm năng lớn nhất để cải thiện cơ hội thành công.

Hướng dẫn chuẩn bị IVF toàn diện này bao gồm mọi điều bạn có thể làm để tối ưu hóa sức khỏe của mình — và của bạn đời — trước khi bắt đầu điều trị.

Vì sao khoảng thời gian trước IVF lại quan trọng đến vậy

Những trứng sẽ được thu trong chu kỳ IVF của bạn đã phát triển khoảng 90 ngày trước khi bắt đầu kích thích buồng trứng. Trong giai đoạn phát triển chính này, trứng nhạy cảm với tình trạng dinh dưỡng, stress oxy hóa, chức năng ty thể và tín hiệu nội tiết. Những quyết định bạn đưa ra trong ba tháng trước ngày chọc hút trứng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến những trứng được thu.

Đối với nam giới, nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng: tinh trùng cần khoảng 74 ngày để phát triển. Mẫu tinh dịch cung cấp vào ngày chọc hút trứng phản ánh các lựa chọn về lối sống, chế độ ăn uống và sức khỏe từ hơn hai tháng trước đó.

Khoảng thời gian ba tháng này là cơ hội để bạn tạo ra những thay đổi đáng kể. Nếu đợi đến khi bắt đầu dùng thuốc kích thích mới chú ý đến dinh dưỡng và lối sống thì đã quá muộn để tác động đến trứng và tinh trùng sẽ được sử dụng trong chu kỳ đầu tiên.

Chuẩn bị IVF cho nữ giới: Tối ưu hóa chất lượng trứng và khả năng đáp ứng của buồng trứng

CoQ10: Thực phẩm bổ sung cải thiện chất lượng trứng

Coenzyme Q10 (CoQ10) đang trở thành một trong những thực phẩm bổ sung có nhiều bằng chứng ủng hộ nhất cho quá trình chuẩn bị IVF. Vì sao chất này quan trọng? Trứng cần một lượng lớn năng lượng tế bào (ATP) để hoàn tất các giai đoạn trưởng thành cuối cùng và, nếu được thụ tinh, cung cấp năng lượng cho sự phát triển ban đầu của phôi. Năng lượng này được tạo ra trong ty thể, còn CoQ10 là thành phần thiết yếu để ty thể sản xuất năng lượng.

Chức năng của ty thể trong trứng suy giảm theo tuổi tác, đây là nguyên nhân chính khiến chất lượng trứng giảm và khả năng sinh sản suy yếu sau tuổi 35. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy bổ sung CoQ10 có thể cải thiện các chỉ dấu về chất lượng trứng, tăng số trứng trưởng thành thu được trong IVF và cải thiện tỷ lệ thụ tinh, đặc biệt ở phụ nữ lớn tuổi và những người đáp ứng kém.

Liều lượng thường dùng khi chuẩn bị IVF: 400–600 mg mỗi ngày, ít nhất ba tháng trước khi chọc hút trứng. Ubiquinol (dạng hoạt tính đã khử trước) có sinh khả dụng cao hơn ubiquinone và được ưu tiên cho phụ nữ trên 35 tuổi. Uống cùng bữa ăn có chứa chất béo lành mạnh để tối đa hóa khả năng hấp thu.

Folate (methylfolate)

Đủ folate là điều bắt buộc khi chuẩn bị IVF. Folate thiết yếu cho quá trình tổng hợp DNA và phân chia tế bào trong phôi đang phát triển, và tình trạng thiếu hụt có liên quan chặt chẽ đến bất thường nhiễm sắc thể. Cần bắt đầu bổ sung theo khuyến nghị 400–800 mcg mỗi ngày ít nhất ba tháng trước khi chọc hút trứng.

Hiện nay, nhiều bác sĩ chuyên khoa IVF khuyên dùng methylfolate (dạng hoạt tính) thay cho hoặc kết hợp với axit folic tổng hợp, đặc biệt là ở phụ nữ có biến thể gen MTHFR (hiện diện ở tối đa 40% dân số) và bị suy giảm khả năng chuyển hóa axit folic thành dạng hoạt tính.

Vitamin D

Thiếu vitamin D có liên quan đến kết quả IVF kém hơn đáng kể. Các nghiên cứu cho thấy phụ nữ có đủ vitamin D có tỷ lệ mang thai lâm sàng và sinh con sống sau IVF cao hơn những người bị thiếu hụt. Thụ thể vitamin D hiện diện trong mô buồng trứng và dường như ảnh hưởng đến sự phát triển của nang noãn cũng như chất lượng noãn bào.

Xét nghiệm nồng độ vitamin D từ ba đến sáu tháng trước IVF và khắc phục mọi tình trạng thiếu hụt là bước ưu tiên hàng đầu. Hãy hướng đến nồng độ trong huyết thanh ít nhất 75 nmol/L — một số nghiên cứu cho thấy nồng độ cao hơn nữa có thể tối ưu hơn cho kết quả IVF.

Axit béo omega-3 (DHA)

DHA (axit docosahexaenoic) là thành phần cấu trúc của màng tế bào khắp cơ thể, bao gồm cả trong trứng. Nghiên cứu trên các nhóm bệnh nhân IVF cho thấy mối liên hệ tích cực giữa tình trạng omega-3 và chất lượng trứng, sự phát triển của phôi cũng như tỷ lệ thành công của IVF. DHA cũng thiết yếu cho sự phát triển thần kinh sớm của thai nhi — thêm một lý do để tích lũy DHA trước khi thụ thai.

Tối ưu hóa sắt và hemoglobin

Mức hemoglobin tối ưu rất quan trọng đối với IVF. Thiếu máu có liên quan đến đáp ứng kém hơn với kích thích buồng trứng. Nếu bạn nghi ngờ mình bị thiếu sắt (tình trạng phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt là người có kinh nguyệt nhiều hoặc chế độ ăn kiêng hạn chế), hãy xét nghiệm ferritin và công thức máu toàn phần trước khi bắt đầu IVF, đồng thời khắc phục tình trạng thiếu hụt từ lâu trước chu kỳ điều trị.

Chất chống oxy hóa

Stress oxy hóa làm tổn thương trứng, đặc biệt trong những giai đoạn cuối quan trọng của quá trình trưởng thành. Chiến lược chống oxy hóa toàn diện — bao gồm vitamin C và E, selen, axit alpha-lipoic và các chất chống oxy hóa phổ rộng từ chế độ ăn giàu thực vật nhiều màu sắc — giúp cải thiện chất lượng trứng bằng cách giảm gánh nặng oxy hóa trong dịch nang noãn.

Inositol (Dành cho người mắc PCOS hoặc đáp ứng kém với kích thích buồng trứng)

Đối với phụ nữ mắc PCOS, bổ sung myo-inositol (2–4 g mỗi ngày) là một trong những biện pháp có nhiều bằng chứng nhất giúp cải thiện kết quả IVF. Chất này cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ chất lượng noãn và có liên quan đến tỷ lệ thụ tinh cũng như chất lượng phôi tốt hơn trong các thử nghiệm lâm sàng. Ngay cả ở phụ nữ không được chẩn đoán mắc PCOS, inositol cũng có thể hỗ trợ chất lượng trứng ở những người đáp ứng kém.

Chuẩn bị IVF cho nam giới: Tối ưu hóa chất lượng tinh trùng

Vì sao chất lượng tinh trùng quan trọng trong IVF

Một quan niệm sai lầm phổ biến là IVF và ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương noãn) loại bỏ nhu cầu phải có tinh trùng chất lượng cao — dù sao thì tinh trùng cũng được tiêm trực tiếp vào trứng, nên khả năng di động không quan trọng, đúng không? Sai. Dù ICSI bỏ qua yêu cầu về khả năng di động để thụ tinh, chất lượng DNA của tinh trùng và các yếu tố sinh hóa khác bên trong tế bào tinh trùng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ tinh thành công, sự phát triển của phôi, quá trình làm tổ và tỷ lệ sảy thai. Sử dụng tinh trùng chất lượng cao hơn, ngay cả trong các chu kỳ ICSI, cũng mang lại kết quả tốt hơn đáng kể.

Phác đồ chuẩn bị IVF cho nam giới

Kẽm (25 mg mỗi ngày): Hỗ trợ sản xuất testosterone và sự phát triển của tinh trùng. Tình trạng thiếu kẽm phổ biến đáng ngạc nhiên và ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ số tinh trùng.

Selenium (100–200 mcg mỗi ngày): Cần thiết cho hoạt động của enzyme chống oxy hóa trong tinh hoàn. Các thử nghiệm ngẫu nhiên cho thấy selenium cải thiện khả năng di động của tinh trùng ở nam giới hiếm muộn.

CoQ10 (200–600 mg mỗi ngày): Hỗ trợ sản xuất năng lượng của tinh trùng và bảo vệ khỏi tổn thương DNA. Nhiều thử nghiệm lâm sàng cho thấy số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng được cải thiện.

L-carnitine (2–3 g mỗi ngày): Hỗ trợ quá trình trưởng thành của tinh trùng và chuyển hóa năng lượng. Có nhiều bằng chứng cho thấy chất này cải thiện khả năng di động.

Lycopene (10 mg mỗi ngày): Giảm tổn thương oxy hóa ở mô tinh hoàn. Có liên quan đến sự cải thiện nồng độ và khả năng di động của tinh trùng.

Vitamin C và E: Bảo vệ DNA của tinh trùng khỏi tác hại oxy hóa. Trực tiếp làm giảm điểm phân mảnh DNA ở nam giới có mức phân mảnh ban đầu cao.

Omega-3 (DHA/EPA): Hỗ trợ cấu trúc màng tinh trùng và phản ứng cực đầu. Nam giới có tình trạng omega-3 tốt hơn thường có hình thái và khả năng di động của tinh trùng tốt hơn.

Tối ưu hóa lối sống để chuẩn bị IVF

Trọng lượng cơ thể và BMI

Trọng lượng cơ thể ảnh hưởng đáng kể đến kết quả IVF. Phụ nữ béo phì cần liều kích thích cao hơn, số lượng trứng thu được ít hơn, tỷ lệ thụ tinh thấp hơn và tỷ lệ sinh con sống trên mỗi chu kỳ thấp hơn. Phụ nữ thiếu cân nghiêm trọng cũng có dự trữ buồng trứng và khả năng đáp ứng kém hơn. Việc đạt BMI khỏe mạnh trước khi bắt đầu IVF — ngay cả khi chỉ giảm 5–10% cân nặng ở phụ nữ thừa cân — đã được chứng minh là cải thiện tỷ lệ thành công của IVF.

Ở nam giới, béo phì làm suy giảm quá trình sản xuất testosterone và làm tăng nhiệt độ bìu, cả hai yếu tố này đều ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng tinh trùng. Kiểm soát cân nặng trước khi làm IVF là ưu tiên đối với cả hai người.

Rượu

Các nghiên cứu chuyên biệt về kết quả IVF và rượu cho thấy một kết quả nhất quán và đáng lo ngại. Phụ nữ uống rượu — kể cả với lượng tương đối ít — trong những tháng trước và trong quá trình IVF có tỷ lệ mang thai và sinh con sống thấp hơn. Nam giới uống nhiều rượu có chất lượng tinh trùng kém hơn, dẫn đến kết quả IVF kém hơn. Cả hai người nên hạn chế tối đa, hoặc tốt nhất là tránh hoàn toàn rượu trong giai đoạn chuẩn bị IVF.

Hút thuốc

Hút thuốc có liên quan đến kết quả IVF kém hơn đáng kể ở phụ nữ — cần liều thuốc kích thích cao hơn, lấy được ít trứng hơn, tỷ lệ thụ tinh thấp hơn và tỷ lệ mang thai thấp hơn đáng kể. Hút thuốc ở nam giới làm tăng phân mảnh DNA, có liên quan đến tỷ lệ sảy thai cao hơn và phôi phát triển kém hơn, kể cả trong các chu kỳ ICSI. Điều thiết yếu là bỏ thuốc càng sớm càng tốt trước khi làm IVF.

Căng thẳng và sức khỏe tinh thần

Mối liên hệ giữa căng thẳng tâm lý và kết quả IVF rất phức tạp, nhưng một số nghiên cứu cho thấy căng thẳng nghiêm trọng kéo dài có liên quan đến kết quả IVF kém hơn. Trên thực tế, bản thân quá trình IVF cũng gây căng thẳng; xây dựng sức bền tinh thần trước khi bắt đầu thông qua chánh niệm, tư vấn tâm lý, tập thể dục và sự hỗ trợ từ xã hội là điều hữu ích. Hiện nay, nhiều phòng khám IVF cung cấp hoặc đề xuất hỗ trợ tâm lý trong giai đoạn trước điều trị.

Giấc ngủ

Ngủ đủ giấc là điều thiết yếu để điều hòa hormone — đối với cả phụ nữ (vì giấc ngủ ảnh hưởng đến tính chu kỳ của LH và nhịp cortisol) lẫn nam giới (vì testosterone đạt đỉnh trong giấc ngủ sâu). Ưu tiên ngủ đủ từ bảy đến chín tiếng mỗi đêm trong giai đoạn chuẩn bị IVF giúp tối ưu hóa chức năng hormone ở cả hai người.

Tập thể dục

Tập thể dục vừa phải có lợi cho quá trình chuẩn bị IVF — giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh, giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe chuyển hóa. Tuy nhiên, nên giảm cường độ tập luyện rất cao trong giai đoạn kích thích IVF và khoảng thời gian trước khi lấy trứng. Một số nghiên cứu cho thấy tập luyện quá sức có thể làm giảm đáp ứng của buồng trứng. Trong giai đoạn kích thích, hầu hết các phòng khám khuyên không nên tập luyện cường độ mạnh do nguy cơ xoắn buồng trứng khi các nang trứng phát triển lớn.

Chế độ ăn chuẩn bị cho IVF

Chế độ ăn Địa Trung Hải có nhiều bằng chứng nhất quán nhất về tác dụng hỗ trợ kết quả IVF. Các thành phần chính:

• Nhiều rau củ và trái cây (đặc biệt là rau lá xanh, quả mọng và trái cây họ cam quýt)
• Ngũ cốc nguyên hạt là nguồn carbohydrate chính
• Các loại đậu (đậu lăng, đậu gà) làm nguồn protein chính, kết hợp với trứng và cá
• Ăn cá béo ở mức vừa phải (cá hồi, cá mòi, cá thu) để bổ sung omega-3
• Dầu ô liu làm nguồn chất béo chính
• Các loại hạt
• Sản phẩm từ sữa nguyên kem với lượng vừa phải
• Hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn

Các ưu tiên cụ thể về chế độ ăn khi chuẩn bị IVF gồm đảm bảo nạp đủ protein (đặc biệt với phụ nữ có thể chưa nạp đủ protein), tăng tối đa lượng chất chống oxy hóa từ các loại rau củ quả nhiều màu sắc và duy trì đường huyết ổn định bằng cách ưu tiên các nguồn carbohydrate có chỉ số đường huyết thấp.

Sản phẩm hỗ trợ chuẩn bị IVF của Conceive Plus

Conceive Plus cung cấp hỗ trợ dinh dưỡng toàn diện cho quá trình chuẩn bị IVF. Công thức hỗ trợ khả năng sinh sản cho nữ kết hợp folate (dưới dạng methylfolate), vitamin D, sắt, i-ốt, chất chống oxy hóa và CoQ10, đáp ứng các nhu cầu dinh dưỡng chính trong một sản phẩm bổ sung được điều chế hợp lý. Công thức dành cho nam tập trung vào các dưỡng chất thiết yếu cho sức khỏe tinh trùng đã được chứng minh, gồm kẽm, selen, CoQ10, L-carnitine, lycopene và axit béo omega-3.

Chúng tôi cũng cung cấp thực phẩm bổ sung CoQ10 chuyên biệt dành cho những người muốn dùng liều cao hơn mức có trong sản phẩm bổ sung hỗ trợ sinh sản thông thường — đặc biệt phù hợp với phụ nữ trên 35 tuổi đang chuẩn bị IVF.

👉 Chuẩn bị cho IVF với sự hỗ trợ dinh dưỡng mà cơ thể bạn cần. Khám phá trọn bộ sản phẩm hỗ trợ chuẩn bị IVF của Conceive Plus tại conceiveplus.hk/collections/fertility-supplements

Câu hỏi thường gặp về quá trình chuẩn bị IVF

Tôi nên bắt đầu dùng thực phẩm bổ sung chuẩn bị IVF từ khi nào?

Tốt nhất là từ ba đến sáu tháng trước ngày dự kiến lấy trứng. Mốc tối thiểu ba tháng tính đến toàn bộ chu kỳ phát triển của trứng và tinh trùng. Bắt đầu trước sáu tháng sẽ có thêm thời gian để khắc phục tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng và tăng cường dự trữ các dưỡng chất quan trọng.

Bạn đời của tôi có nên uống thực phẩm bổ sung trong quá trình chuẩn bị IVF không?

Chắc chắn rồi. Yếu tố nam giới có liên quan đến khoảng một nửa số trường hợp hiếm muộn, và chất lượng tinh trùng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả IVF, kể cả trong chu kỳ ICSI (khi tính toàn vẹn DNA vẫn rất quan trọng). Cả hai người nên tuân thủ phác đồ bổ sung dưỡng chất tối ưu, bắt đầu ít nhất ba tháng trước khi lấy trứng.

Tôi nên làm những xét nghiệm nào trước khi bắt đầu IVF?

Các xét nghiệm phổ biến trước IVF gồm: AMH (dự trữ buồng trứng), số lượng nang thứ cấp (AFC), xét nghiệm máu toàn diện bao gồm chức năng tuyến giáp và các chỉ số sắt, nồng độ vitamin D và đôi khi là sàng lọc di truyền. Phòng khám IVF thường sẽ chỉ định các xét nghiệm tiêu chuẩn, nhưng bạn nên trao đổi riêng về xét nghiệm vitamin D và sắt nếu chúng chưa được bao gồm.

CoQ10 có thực sự đáng dùng khi làm IVF không?

Bằng chứng rất thuyết phục, đặc biệt ở phụ nữ trên 35 tuổi hoặc đáp ứng kém. Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận lợi ích đối với chất lượng trứng và kết quả IVF, trong khi đây là biện pháp ít rủi ro và có ít tác dụng phụ. Hầu hết các bác sĩ nội tiết sinh sản ủng hộ việc dùng thực phẩm bổ sung đều khuyến nghị ưu tiên CoQ10 trong quá trình chuẩn bị IVF.

Chế độ ăn có thực sự ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công của IVF không?

Có. Nghiên cứu chuyên biệt về chế độ ăn và kết quả IVF ngày càng nhiều, đồng thời liên tục cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải có liên quan đến kết quả tốt hơn. Các nghiên cứu ghi nhận tỷ số chênh về khả năng mang thai lâm sàng cao hơn đáng kể (1.4–2.7 lần) ở những phụ nữ tuân thủ chặt chẽ chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải so với chế độ ăn phương Tây.

Tôi có nên ngừng tất cả thực phẩm bổ sung khi bắt đầu IVF không?

Hãy thảo luận việc này với phòng khám của bạn. Hầu hết các thực phẩm bổ sung (folate/methylfolate, vitamin D, omega-3, CoQ10, chất chống oxy hóa) đều an toàn để tiếp tục sử dụng trong quá trình kích thích buồng trứng. Một số loại có ảnh hưởng đến đông máu hoặc nồng độ hormone có thể cần tạm ngừng. Đội ngũ IVF của bạn cần biết tất cả những gì bạn đang sử dụng.

Kiểm soát căng thẳng quan trọng như thế nào đối với IVF?

Mặc dù căng thẳng khó có thể là yếu tố quyết định chính đến kết quả IVF, nhưng gánh nặng tâm lý do IVF gây ra là có thật và đáng kể. Kiểm soát căng thẳng hiệu quả thông qua tư vấn, nhóm hỗ trợ, thực hành chánh niệm hoặc bất kỳ phương pháp nào phù hợp với bạn sẽ cải thiện sức khỏe tinh thần trong quá trình điều trị và có thể hỗ trợ kết quả ở mức độ nhất định. Chắc chắn bạn nên ưu tiên sức khỏe tinh thần song song với việc chuẩn bị thể chất.

Chuẩn bị IVF: Bắt đầu hành trình đúng cách

IVF là một can thiệp lớn, và giai đoạn chuẩn bị là cơ hội để tăng khả năng thành công tốt nhất có thể. Ba đến sáu tháng trước chu kỳ không phải là lúc chờ đợi — mà là lúc hành động, tối ưu hóa và xây dựng nền tảng dinh dưỡng cũng như lối sống cần thiết cho trứng, tinh trùng và phôi trong tương lai.

Conceive Plus cam kết đồng hành cùng các cặp đôi trong mọi giai đoạn của hành trình sinh sản, bao gồm cả quá trình chuẩn bị IVF. Dòng sản phẩm bổ sung và gel bôi trơn thân thiện với khả năng sinh sản của chúng tôi được phát triển dựa trên bằng chứng khoa học — mang đến cho bạn và người ấy nền tảng dinh dưỡng tốt nhất có thể khi bắt đầu điều trị.

👉 Bắt đầu chuẩn bị IVF với sự tự tin. Khám phá dòng sản phẩm hỗ trợ IVF của Conceive Plus tại conceiveplus.hk/collections/fertility-supplements